Het brein volgens de neuropsychologie

PARADOX

Na out of the blue wekenlang tussen de bedrijven door een website bouwen, wil ik graag de tijd nemen, om op deze pagina recht te doen aan de kennis die er is. (En om alvast ook maar vooruit te lopen op de mogelijkheid dat er binnenkort misschien niet zomaar naar filmpjes doorgelinkt mag worden.) 

Hieronder staan wat trefwoorden en linkjes naar bronnen, die ik graag gebruik om na te (laten) denken over wie de mens is.

Mijn insteek is dat wanneer je denkt dat je HET antwoord weet, dat het dan interessant wordt, want dan zie je waarschijnlijk toch iets over het hoofd. Door te blijven onderzoeken, niets voor waar aan te nemen, kom je zelfs dichter bij een antwoord, dan door een antwoord zelf te omarmen. In de diverse religies wordt dit vaak ook letterlijk zo benoemd. Wat razend interessant is, tenminste...dat vind ik. HET is dit niet, HET is dat niet. Wat HET dan wel is, wordt in het midden gelaten.

Geeft mindfulness dan ook niet het antwoord? Nee, het geeft zeker geen sluitend antwoord, maar het geeft je wel heel bruikbare en goed geteste tools om zelf verder te spelen, om zo een leven lang te kunnen blijven onderzoeken wie of wat jij bent. En dat is een machtig mooi proces. Pak je Kairos-tijd! 


( tekst volgt < 2020?)

hieronder wat behulpzame filmpjes en leestips voor geïnteresseerden
[voor bijna alle leeftijden en (voor)kennisniveaus]

 

Jan Buitelaar (66), psychiater, ziet dat één op de tien kinderen een ernstige psychische stoornis heeft. Bij een caesarsalade vertelt hij hoe dat kan en wat we eraan kunnen doen. Er is geen magische opvoedknop. (18 oktober 2019, NRC) 
(....)Ongeluk en tegenslag horen bij het leven en hij vindt het geen goed idee om daar de psychiater voor in te schakelen. Tegelijkertijd, en dat maakt het zo ingewikkeld, kán de toenemende complexiteit van de samenleving wel tot psychische aandoeningen leiden. Of ze worden erdoor versterkt.
(...)
Bij kinderen met ADD of ADHD: eerst kijken naar de bronnen van stress. Word je gepest? Zit je niet in de goeie klas of op de goeie school? Zijn er specifieke leerproblemen? Kun je met algemene maatregelen de zaak verbeteren? Mindfulness, bewegen, gezonde voeding.” En rust, reinheid en regelmaat? „Ja, zeker. En weten waar bij je kind de taks ligt. Geen twee partijtjes in een week als je kind na het eerste al niet meer te genieten was. Anticiperen, plannen. Het is allemaal zelfregulatie. Je probeert ouders die manier van denken bij te brengen.”

 

Eveline Crone:

- in NRC, over 'Generatie Z': https://www.nrc.nl/nieuws/2019/06/13/hebben-smartphones-een-generatie-verwoest-nou-nee-a3963458 o.a. over toenemende neuroplasticiteit in de laatste 10 jaar bij jongeren tussen de 12-15 (wetenschappelijke publicaties hierover volgen)
- maar liefst 98 pagina's info met een voorwoord van Eveline Crone:
https://docplayer.nl/123599651-Over-ontwikkeling-van-het-adolescente-brein-en-gedrag.html

 

Gert Biestahttps://www.uvh.nl/actueel/april-2018/tijd-voor-pedagogiek-download-oratie-gert-biesta?sresult=1686081706&swords=rede+biesta 

 

Onderschat de capaciteiten van een baby/klein kind niet. Volgens Alison Gopnik (TED Talk) werkt hun brein alsof ze hevig verliefd in Parijs rondstruinen na 3 dubbele espresso's: ze staan open voor alle informatie en verwerken deze ook nog eens heel vlot, veel vlotter zelfs dan de gemiddelde hoogbegaafde onderzoeker. 

 

Martha Nussbaum   'Het onderwijs verkeert in diepe crisis' en link naar 'Wat is woede eigenlijk?' en 'In je kwetsbaarheid ervaar je het goede'.
Rechtsfilosoof en ethicus
Martha Nussbaum onderzoekt wat het goede leven inhoudt, hoe we te werk moeten gaan om het te verkrijgen en in welk politiek systeem goede levens realiseerbaar zijn. De ethiek zou zich moeten richten op de 'drie bronnen van kwetsbaarheid': pluraliteit van waarden (waarden zijn variabel naar gelang de situatie), passies en hechting. Deze kwetsbaarheden kenmerken volgens Nussbaum de mens. Ze wil, net als Aristoteles, de bronnen van kwetsbaarheid niet als te overwinnen zwaktes wegzetten, maar ze juist onder de aandacht brengen. 
Nussbaum heeft veel geschreven over emoties () en houdt een pleidooi voor grootmoedigheid, rechtvaardigheid en waarheid.

 

David van Reybrouck: Vrede kun je leren interview (filmpje); mentale hygiëne (transcript).

 

Jill Bolte Taylor (JBT, neuroatomiste, die zelf een beroerte kreeg, waardoor ze op een merkwaardige manier versmolt met haar badkamer en haar brein gedurende acht jaar weer stap voor stap op moest bouwen): A stroke of insight, TED Talk

Dan Gilbert, author of "Stumbling on Happiness," challenges the idea that we'll be miserable if we don't get what we want. Our "psychological immune system" lets us feel truly happy even when things don't go as planned.

Over paddo's: New research with psilocybin brings transcendent brain states, hope and comfort to the most unlikely of subjects. New York University School of Medicine 

 

Effecten van meditatie op het brein.  (van www.bodhitv.nl  = startpagina)
Veel mensen zeggen baat te hebben bij meditatie. Ze worden opmerkzamer, hun concentratie neemt toe en ze kunnen beter omgaan met emoties. Kun je deze effecten ook wetenschappelijk aantonen? Vroeg Misha Beliën zich af. Met deze vraag zocht hij Dirk Geurts op, die werkzaam is als onderzoeker bij Radboudumc centrum voor Mindfulness. In de serie Buddha Bites gaat Misha Beliën op zoek naar de invloed van het boeddhisme in het moderne leven van alledag. Hij doet aan de hand van 1 hoofdvraag, 1 interview, op 1 locatie.
Geurts richt zich in zijn onderzoek op de neurocognitive werkingsmechanismen van MBCT bij verschillende psychiatrische aandoeningen. Hij maakt hiervoor gebruik van gedragsexperimenten en functionele MRI. 
MBCT is een afgeleide van de MBSR-training, die bij de behandeling van met name chronische en recidiverende depressies, maar ook bij fobieën en chronische pijn ingezet wordt.

 

Eenvoudig artikel over de werking van het brein: https://www.1001tips.be/lifestyle/menselijk-gedrag-en-de-drie-breinen/

 

Effecten van stress op het brein:
In heldere taal het brein, hormonen en tips, in een artikel van Marjon Kuipers van www.autismeacademie.nl.
Wetenschappelijke uitleg over de hormonale stressreactie (inclusief heldere grafieken en beeldende uitleg over gevolgen van stress op het brein) vind je op www.tpb.psy.ohio-state.edu/5681/notes/bios/01.html. 
Er zijn onderzoeksresultaten tot en met 2017 in verwerkt. 

 

Bewijs voor groei zenuwcellen in amgydala van volwassenen:

Brain's 'fear hub' generates neurons in adulthood

 

Ap Dijksterhuis: Het slimme onbewuste; Op naar geluk (in het boek van Ap Dijksterhuis ook de tegeltjeswijsheid: Genot is geluk voor dwazen, geluk is genot voor wijzen.)

 

Daniel Kahneman (psycholoog)
Daniel Kahneman (Nobelprijs voor de economie):
Ons feilbare denken [=uitleg door Ben Tiggelaar]
Thinking fast and slow [=een uur uitleg door Kahneman zelf]

 

Marnix van Rossum
Marnix van Rossum
 gerenommeerd mindfulness trainer, kijk ook bij ADHD en meer. 

 

En zijn er natuurlijk ook kritische geluiden over 'mindfoolness' en die worden net zo goed gelezen en onderzocht: 
Koert van der Velde, Geen gezweef! Mindfulnesss zonder dat het mindfoolness wordt.

 

Meer linkjes over kritische geluiden over mindfulness zijn in de tekst terug te vinden.
Kritiek is overwegend gericht op de uitvoering en niet zozeer op het onderzoek (vorig jaar alleen al meer dan 1000 wetenschappelijke publicaties). Hoewel er flink wat onderzocht is, betekent dat niet dat losse componenten 'dus' ook werken. (Net zoals b.v. het promoten van het scheiden van afval niet wezenlijk bijdraagt aan een schonere wereld wanneer tegelijkertijd consumptie meer gestimuleerd wordt.) Dit is dan ook de voornaamste reden dat de aangeboden gecertificeerde trainingen een strak format volgen. En dat format geeft dan paradoxaal genoeg nog individuele ruimte genoeg om er allesbehalve het maximale uit te halen, wat geheel de verantwoordelijkheid van de deelnemer zelf is. En dat is weer vergelijkbaar met het op een verzorgde reis gaan, waarbij je geen gebruik maakt van de mogelijkheden. Een reis, verschillende belevingen; een training, verschillende belevingen; maar op alle niveau's kan gereisd/geleerd worden. 


Gezellige animatiefilm voor kids/ouders, die verrassend veel actuele brein-info geeft: Inside out / Binnenstebuiten

 

www.mindfulschools.org combineert theorie en praktijk,
te bekijken in twee bijzondere films:
Healthy Habits of Mind en
Room to Breathe

 

Kan je ook dingen ont-leren (wat veel verder gaat dan af-leren)? Moeizaam, zo blijkt uit dit originele onderzoek. Hoewel dat een gelukkig zaak is, heeft het ook nadelen. Nadelen waar we misschien zorgvuldiger mee om moeten leren gaan, want eenmaal onbehulpzame dingen geleerd moet er heel wat nieuws geleerd worden om het te ont-leren.
Jong en oud laat ik graag dit filmpje zien: Backwardbrainbike.

 

Geen neuropsychologie, maar andere interessante kost:


Raimon Pannikar: scheikundige, filosoof, jezuït; wijdde zijn leven aan dialoog, aan de ander ont-moeten vanuit volledige openheid en transparantie; "Religion without mysticism is just another kind of ideology.".

https://www.mo.be/artikel/raimon-panikkar-het-leven-alles-niets (1998)

https://www.mo.be/artikel/geen-interculturele-dialoog-zonder-interreligieuze-en-intrareligieuze-dialoog (2002)

Daarom, aldus Panikkar, begint elke intER-religieuze dialoog met een intRA-religieuze dialoog. Met een

gelovige en kritische dialoog binnen de eigen traditie, een aftoetsen naar trouw en ontrouw aan de

oorsprongsintuïties. Dus met de bedoeling om zelf tot metanoia, tot ‘bekering’ te komen, en vandaar

tot een hernieuwde levende relatie tot en overgave aan het Mysterie, ‘God’... Om tot de mystieke

diepte van de traditie te reiken. Want alleen op dat mystieke niveau kunnen de tradities elkaar echt

ontmoeten. Dan zijn ze geen bedreiging meer voor elkaar, maar wederzijds verrijking en bevruchting,

die mensen hier-en-nu uitzicht en levensmoed geven.

 

Swami Abhishiktananda: An interview with Raimon Pannikar (over Swami Abhishiktananda: "I left Europe [for India] as a Christian, I discovered I was a Hindu and returned as a Buddhist without ever having ceased to be Christian,"), 62'